Wat is medezeggenschap?

De medezeggenschap, of wel de ondernemingsraad, behartigt de belangen van het personeel, zonder de belangen van de organisatie uit het oog te verliezen. De positie van de medezeggenschap is geregeld in de Wet op de Ondernemingsraden (WOR).
 

Hoe is de medezeggenschap bij de Belastingdienst geregeld?

Alle organisatieonderdelen van de Belastingdienst hebben een eigen (soms tijdelijke) ondernemingsraad (OR). Zij behartigen de belangen van de medewerkers binnen de regio of organisatieonderdeel. Ze kunnen invloed uitoefenen op het organisatiebeleid. Op landelijk niveau gebeurt dat door de Concern ondernemingsraad (COR). De leden van de COR zijn door de ondernemingsraad gekozen.

Hoe behartigt de ondernemingsraad het belang van de medewerkers?

Eén van de belangrijkste taken van de ondernemingsraad is het plegen van overleg namens de werknemers met de dienstleiding over de gang van zaken in de organisatie. De OR overlegt daarom regelmatig met de bestuurder. Om haar taken goed te kunnen uitoefenen heeft de WOR de ondernemingsraad enkele rechten gegeven: het instemmingsrecht, adviesrecht, initiatiefrecht en het recht op informatie. Bovendien heeft de ondernemingsraad enkele specifieke taken, waaronder de bewakingstaak. De OR let er op dat gemaakte afspraken worden nagekomen.
 

Initiatiefrecht
Het recht op initiatief wil zeggen dat de OR voorstellen kan doen die met de bestuurder besproken moeten worden. Zo kan de OR bijvoorbeeld een voorstel doen om de gelijke behandeling tussen mannen en vrouwen met betrekking tot opleidingsmogelijkheden te bevorderen. 

Informatierecht
De OR heeft recht op informatie. Dat wil zeggen dat de bestuurder alle documentatie en informatie ter beschikking stelt, die de ondernemingsraad voor het uitvoeren van haar taak nodig heeft. Staat het onderwerp ziekteverzuim op de agenda, dan beschikt de OR tijdig over de relevante gegevens om goed onderbouwd het gesprek met de bestuurder aan te gaan. 

Adviesrecht
Voor bepaalde - in de WOR genoemde -  zaken moet de bestuurder van een regio of organisatieonderdeel advies vragen aan de ondernemingsraad. Dit dient hij te doen voordat tot uitvoering over wordt gegaan. Een voorbeeld is de herinrichting van werkstromen binnen de regio, waarbij de klantregistratie geconcentreerd wordt van twee kantoren naar een kantoor. Dit heeft natuurlijk gevolgen voor de medewerker. Het advies van de ondernemingsraad kan positief of negatief zijn en bijvoorbeeld ingaan op  de mogelijkheid met het werk mee te gaan voor de medewerker. Ook zal de OR verwijzen naar de vakbond voor de rechtspositionele gevolgen. 

Instemmingsrecht
Een belangrijk ander recht van de ondernemingsraad, dat in de WOR is neergelegd, is het instemmingsrecht. In artikel 27 van de WOR zijn deze zaken duidelijk beschreven. Dit moet ook wel, want deze wijzigingen zijn direct merkbaar op de werkvloer. Denk aan een wijziging in de personeelsbeoordeling. Een bestuurder mag deze wijziging pas invoeren nadat hij instemming heeft verkregen van de ondernemingsraad. 

Bewakingstaak
Afspraken maken betekent afspraken nakomen. Om dat te garanderen heeft de OR een bewakingsfunctie. De OR ziet er op toe dat de met de bestuurder gemaakte afspraken worden nagekomen. Maar ook de afspraken die op een ander niveau gemaakt zijn, denk aan de arbeidsvoorwaarden en regelgeving rondom arbeidstijden en de arbeidsomstandigheden. Vanzelfsprekend geldt dat ook voor afspraken die tussen de vakbonden en de Belastingdienst zijn gemaakt. 

Bijzondere taken
Naast de bewakingstaak heeft de OR ook een specifieke taak in het bevorderen van werkoverleg. Bijzondere aandachtsgebieden voor de medezeggenschap zijn interne milieuzorg, gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het bevorderen van de inschakeling van gehandicapte medewerkers en culturele minderheden.